Tag Archive: Chile

Ajmarowie

Pukaras, czyli kamienne osiedla obronne, budowane przez mieszkańców niezależnych Królestw Ajmara w XI-XV wieku, były otoczone przynajmniej trzema murami obronnymi o wysokości 3, a grubości 2 metrów. Reklamy

Ajmarowie

Ajmarowie z Boliwii i Peru to monogamiści, ale przed oficjalnym ślubem mogą wypróbować przyszłego małżonka mieszkając z nim podczas kilku tradycyjnych okresów próbnych.  

Ajmarowie

Zgodnie z tradycją Ajmarów, wdowa, mimo śmierci męża, pozostaje w domu jego rodziców. Jeżeli już ma dzieci, rzadko wychodzi powtórnie za mąż.

Ajmarowie

W dawnych czasach ajmarskie kolektywy rolnicze zwane Ayllu były związkami rodowymi, a wszystkich ich członków łączyły więzy krwi. Dziś tracą one swój tradycyjny charakter ze względu na powszechne przyjmowanie obcych.

Ajmarowie

Według Ajmarów ziemia jest własnością wspólną kolektywu lub związku rodowego zwanego Ayllu. Rokrocznie rozdziela się ją pomiędzy głowy rodzin. Tylko grunt na którym bezpośrednio zbudowany jest dom uważa się za własność prywatną.

Ajmarowie

U Indian Ajmara z Boliwii i Peru małżeństwo oznacza dojrzałość. Dopiero po ślubie młody mężczyzna zaczyna brać pełen udział w życiu wspólnoty, pełnić funkcje publiczne i podejmować samodzielne decyzje.

Chinchoro

Przedstawiciele archeologicznej kultury Chinchoro mumifikowali wszystkich, niezależnie od wieku i statusu społecznego, nawet dzieci, które urodziły się martwe, co jest ewenementem na skalę światową.

Ajmarowie

Ajmarowie powszechnie uważani są za nieprzyjaznych, agresywnych, ponurych, milczących, zazdrosnych, podejrzliwych i złorzeczących. Ten charakter doskonale oddają ich pełne okrucieństw opowieści ludowe i skłonność do bójek.

Ajmarowie

Niektórzy badacze twierdzą, że to Indianie Ajmara wprowadzili do regionu andyjskiego technikę oblężenia. Wymyślili ją w X-XI wieku, co miało związek z powstaniem Królestw Ajmarów i ufortyfikowanych osad zwanych Pukara.

Ajmarowie

Obecnie najważniejsze rytuały przejścia w społeczności Ajmarów to chrzest, pierwsze postrzyżyny, małżeństwo i śmierć. Na kalendarz obrzędowy wpływ mają obchodzone z pompą dni niektórych chrześcijańskich świętych.

Ajmarowie

Według ajmarskiej mądrości ludowej, gdy podczas bójki uderzy się drugą osobę w nos tak, że zacznie ona krwawić, należy po walce dokładnie zlizać krew z pięści, inaczej pokonany będzie mógł rzucić na uderzającego… Czytaj dalej

Ajmarowie

Ajmarowie z terenów dzisiejszej Boliwii, Peru i Chile wierzą, że jaskinie są ze względu na zamieszkujące je nieprzychylne demony źródłem chorób i śmierci.

Ajmarowie

Podstawową ambicją władców XI-XV-wiecznych królestw Ajmarów było zdobycie terenów należących do każdej strefy bioklimatycznej, od wybrzeża, po andyjskie szczyty, aby gospodarka ich państwa była samowystarczalna.

Ajmarowie

W okresach, kiedy ziemia nie jest uprawiana, Ajmarowie zajmują się rękodziełem – plotą kosze, tkają, zajmują się garncarstwem, rzeźbią w drewnie i kamieniu. Wyrabiają również przedmioty ze złota, srebra, miedzi i cyny.

Ajmarowie

Tradycyjna broń Ajmarów jest prymitywna, należą do niej proce, pałki z kamiennymi głowicami, lance i pociski przeznaczone do ręcznego miotania. Chociaż łuk i strzały były im znane, nie znalazły się w powszechnym użyciu.

Ajmarowie

W XI-XV wieku, w czasach niezależnych królestw, Ajmarowie wytwarzali wszystkie narzędzia z kamienia: konkretnie bazaltu i andezytu. Niewielka ilość przedmiotów z brązu i miedzi pochodziła z importu.

Ajmarowie

Ajmarowie uważają rodziców chrzestnych, ojczymów, macochy, a nawet świadków na ślubach za prawdziwą rodzinę i nie dopuszczają do zawierania związków małżeńskich z ich krewnymi aż do drugich kuzynów.

Ajmarowie

W dawniejszych czasach ajmarskie związki rodowe, a zarazem kolektywy rolnicze zwane Ayllu urządzały łupieżcze wyprawy na tereny sąsiadów w celu uzyskania bogactw i niewolników.  Aby się przed tym bronić budowano forty Pukara.

Chinchoro

Przygotowując mumie przedstawiciele kultury Chinchoro zdzierali skórę z ciał, usuwali organy i mięśnie, ubytki wypełniali gliną i zakładali skórę z powrotem uzupełniając fragmenty uszkodzone przy ściąganiu skórą zwierząt.

Ajmarowie

Ajmarskie kobiety towarzyszyły mężczyznom podczas wojen nosząc za nimi kamienie do proc oraz pełniąc rolę łączników-informatorów na polu bitwy.

Ajmarowie

Egzystencja Ajmarów w ponad 50% zależy od rolnictwa. Sadzą ziemniaki, komosę ryżową quinoa i jęczmień. Istotna jest również hodowla zwierząt – owiec, lam, alpak i bydła. Ekonomiczne znaczenie rybołówstwa różni się w zależności… Czytaj dalej

Ajmarowie

Ajmarowie żyją w wielopokoleniowych patrylokalnych rodzinach. Gdy synowie są już w stanie postawić swoje własne domy, robią to w bezpośredniej okolicy domu rodzinnego. Tak tworzą się kolektywy Ayllu na wsi i związki rodowe… Czytaj dalej

Ajmarowie

Przed podbojem inkaskim z roku 1430 Ajmarowie stworzyli 80 niezależnych, wzajemnie ze sobą wojujących królestw. Podział najpewniej bazował na różnicach dialektalnych i związkach rodowych.

Ajmarowie

Według Ajmarów duchy nawiedzają żyjących przyjmując postać psa lub zwłok. Mogą straszyć lub nawet zesłać chorobę. Lekarze i szamani zalecają czasem jedzenie wnętrzności zmarłych ze starych grobów jako środek profilaktyczny przeciw duchom.

Keczua

Podczas święta zmarłych Keczua organizują biesiady na cmentarzach. Przy grobach grają w kości. Nie jest to jednak rozrywka, ale sposób porozumiewania się ze zmarłym, ponieważ wyrzucone numery oznaczają jego prośby i zarzuty.

Ajmarowie

Mallku to ajmarskie bóstwo życia, wody spływającej z gór po wiosennych roztopach, szczytów otaczających osady w sensie geograficznym, zaś w metaforycznym – hierarchii władzy. Jego symbolem jest kondor.

Ajmarowie

Dawniej grzebiąc członka społeczności cieszącego się wysokim statusem Ajmarowie składali w ofierze nie tylko liczne lamy, ale również żonę i niektóre dzieci zmarłego.

Ajmarowie

W dawnych czasach wodzowie Ajmarów z regionu andyjskiego byli noszeni przez służących bądź niewolników w wiklinowych lektykach.

Chinchoro

W maskach mumii Chinchoro pozostawiano otwory na usta i nozdrza. Przypuszcza się, że służyły one do karmienia zmarłych, których również przenoszono w rytualnych korowodach, tańczono z nimi, traktowano jak żywych.

Ajmarowie

W ajmarskiej wizji świata zachód kojarzony jest z ciemnością i śmiercią. Na zachód spływają górskie rzeki, tam leżą pustynie, odchodzą zmarli i udał się również Virakocha po stworzeniu świata.

Ajmarowie

Ajmarskie kobiety dokładnie zakrywają karki wełnianymi kołnierzami, ponieważ wierzą, że w każdej chwili mogą zostać zaatakowane przez przerażające bezcielesne wampiry.

Chinchoro

Nazwa hipotetycznego ludu Chinchoro, który w X wieku p.n.e. stworzył na pograniczu chilijsko-peruwiańskim niesamowitą cywilizację, oznacza małą łódkę, ponieważ Chinchoro zajmowali się głównie rybołówstwem.

Ajmarowie

Tradycyjnie Ajmarowie z Boliwii, Peru i Chile zjadali schwytanych jeńców. Dzisiaj, gdy kanibalizm jest nie do pomyślenia, brutalnie torturują więźniów.

Ajmarowie

Ajmarowie z małych, ukrytych w górach wiosek, gdzie tradycja wciąż jest silna, niezmiennie od wieków lokują cmentarze na rozstajach dróg.

Ajmarowie

Szczególnie ważnych Ajmarów chowa się w Chullpas – kamiennych mauzoleach przypominających okrągłe wieże. Chullpas są budowane tam, gdzie mieszka Mallku, bóg hierarchii społecznej, czyli na szczytach wzgórz otaczających miasta.

Ajmarowie

Dia de compadre, czyli dzień kuma to ajmarskie święto ku czci Mallku, boga życia i gór, tradycyjnie obchodzone w styczniu. Ajmarowie mają w zwyczaju codziennie rozmawiać z Mallku jak z członkiem rodziny.

Ajmarowie

U Ajmarów tkaniem zajmują się zarówno kobiety jak i mężczyźni. Poncho robione są w dwóch symetrycznych częściach, a następnie zszywane razem. Pozyskiwane z minerałów i roślin barwniki rozcieńcza się uryną.

Chinchoro

Przedstawiciele archeologicznej zbieracko-łowieckiej kultury Chinchoro z wybrzeża pogranicza chilijsko-peruwiańskiego jako pierwsi na świecie mumifikowali swoich zmarłych.

Ajmarowie

Według Ajmarów z terenów dzisiejszej Boliwii, Peru i Chile górski demon Ipoqapaqa był właścicielem wszystkich lam, alpak i wigonii na świecie. Aby utrzymał ich populację należało mu składać regularne ofiary.

Ajmarowie

Zamieszkujący tereny dzisiejszej Boliwii, Peru i Chile Ajmarowie w wypadku poronienia składali ofiary demonowi górskiemu Jipi. Wierzyli, że jeśli zaniedbają ten obowiązek Jipi zniszczy również pola uprawne zsyłając grad.

Ajmarowie

Wśród Ajmarów z Boliwii, Peru i Chile znany był taniec llamerada, pierwotnie nazywany karwani. Polegał on na naśladowaniu zachowań pasterzy podczas opieki nad lamami.

Ajmarowie

Ajmarowie uważali, że Hank’o q’awani acacila, szczególnie niebezpieczny i nieprzychylny ludziom bóg gradu i lodu, mieszka na wyspie Amantani na jeziorze Titicaca.