Tag Archive: kujawsko-pomorskie

Dobrzyniacy

Gdy w XX wieku na Ziemi Dobrzyńskiej pojawiły się bożonarodzeniowe choinki początkowo wieszano je pod sufitem.

Kociewianie

Kociewianie z kujawsko-pomorskiego obawiali się aktywności czarownic w Noc Świętojańską, dlatego zatykali pod strzechy gałązki dzikiego bzu, bylicy i łopianiu lub rysowali kredą krzyżyki na ścianach chat.

Kociewianie

W Sylwestra kociewscy chłopcy trzaskaniem z biczy odpędzali stary rok i płatali figle sąsiadom: zatykali kominy, wciągali na dachy kozy lub psie budy. Dziewczęta w tym czasie zajmowały się wróżbami np. lejąc ołów… Czytaj dalej

Kociewianie

Po zakończeniu żniw Kociewianie z województwa kujawsko-pomorskiego szykowali ze snopków dziada i babę żniwną, których obwozili na wozie po wsi, polewając wodą.

Borowiacy Tucholscy

Jeszcze na początku lat 60. XX wieku nie we wszystkich borowiackich domach w województwie kujawsko-pomorskim obchodzono Wigilię Bożego Narodzenia.

Borowiacy Tucholscy

W Boże Ciało zamieszkujący województwo kujawsko-pomorskie Borowiacy Tucholscy święcili wianuszki zrobione z grzmotnika, lipy i rozchodnika. Podczas burzy modląc się palili je, aby uchronić dom przed uderzeniem pioruna.

Kociewianie

Na Kociewiu powszechnie wierzono, że w Wielką Niedzielę woda ma moc uzdrawiającą i dlatego rankiem kąpano się w stawach i rzekach, co miało chronić przed chorobami skóry i oczu.

Chełmianie

W Wielką Sobotę Chełmianie skrapiali obejście wodą święconą przyniesioną z kościoła, ponieważ wierzyli, że chroni to przed uderzeniem pioruna. Ponadto dla zdrowia i urody kąpali się w rzekach i strumieniach.

Borowiacy Tucholscy

W Wielką Sobotę wieczorem Borowiacy Tucholscy palili pod kościołami gałęzie cierniowe, a ksiądz święcił ogień. Pozostałymi po ceremonii węgielkami dla ochrony przed złem rysowano na drzwiach domów i obór znak krzyża.

Borowiacy Tucholscy

W Wielki Piątek Borowiacy Tucholscy święcili w kościołach ciernie, które wraz z palmami z wierzby i trzciny poświęconymi w Wielką Niedzielę zatykali pod dachami budynków gospodarczych.

Kociewianie

W Wielkanoc na Kociewiu w kujawsko-pomorskim od 3-5 rano bito w wielki bęben, aby przypomnieć o trzęsieniu ziemi, towarzyszącym śmierci Chrystusa.

Dobrzyniacy

W okresie świątecznym Dobrzyniacy z kujawsko-pomorskiego wysypywali gliniane klepiska chałup piaskiem rysując wymyślne wzory. Inną ciekawą ozdobą charakterystyczną dla tego regionu były pająki ze słomek i bibułki.

Chełmianie

W Wielki Czwartek młodzieńcy z Ziemi Chełmińskiej przygotowywali tzw. żur z błota i wapna, którym smarowali okna (głównie w domach, gdzie były panny na wydaniu) aby przypomnieć o zbliżającym się końcu Wielkiego Postu.

Chełmianie

Na Ziemi Chełmińskiej ornamenty zdobnicze wykonywano nawet na stertach zsypanego zboża. Gospodarz rysował za pomocą trzonka łopaty na kopcu wzory geometryczne podobne do tych spotykanych w hafcie.

Kociewianie

Kociewianie z kujawsko-pomorskiego wierzyli, że poświęcone w Niedzielę Palmową wierzbowe gałązki należy trzymać w domach i stodołach, ponieważ chronią przed uderzeniem pioruna.

Kociewianie

Na Kociewiu chętnie tańczono do melodii walczyka tzw. czapkowany. Na podłodze układano 3 czapki. Za potrącenie którejkolwiek z nich podczas tańca pobierano fant. Gra robiła się naprawdę trudna po dużej ilości alkoholu.

Chełmianie

Na Ziemi Chełmińskiej w Wielki Piątek ojciec smagał wszystkich domowników kolczastymi gałązkami. Zwyczaj ten zwany był Bożymi Ranami.

Kociewianie

Kociewianie podczas Adwentu wieszali pod sufitem izby wieniec z 4 świeczkami, które odpalali w kolejne niedziele. Zwyczaj ten przywędrował do kujawsko-pomorskiego z Niemiec.

Dobrzyniacy

W pierwszy dzień Bożego Narodzenia Dobrzyniacy urządzali wyścigi wozami podczas powrotu z kościoła. Ten, kto pierwszy był w zagrodzie miał mieć najlepsze konie i plony w nadchodzącym roku.

Borowiacy Tucholscy

Według Borowiaków Tucholskich mnogość gwiazd na niebie w Wigilię Bożego Narodzenia oznacza, że w nadchodzącym roku kury będą się bardzo dobrze niosły.

Dobrzyniacy

Dobrzyniacy mówili, że ten, kto w Wigilię zobaczy swój wyraźny cień, doczeka następnego roku. Wróżono również ciągnąc słomki ze strzechy – kto wyciągnął ich parzystą ilość miał szybko wyjść za mąż.

Borowiacy Tucholscy

Podczas karnawału zwanego Zapustami Borowiacy Tucholscy przebierali się za takie zwierzęta jak bocian, kozioł oraz niedźwiedź i krążyli po wsiach. W okresie tym urządzano huczne zabawy, jedzono placki ziemniaczane, pączki i racuchy.

Borowiacy Tucholscy

W Wielką Niedzielę, przed wschodem słońca, Borowiacy Tucholscy kąpali się w strumieniach, co miało zapewnić zdrowie. W tym samym celu niektórzy pościli przez cały ten dzień.

Borowiacy Tucholscy

Borowiacy Tucholscy z województwa kujawsko-pomorskiego uważają, że w Wielką Sobotę, po powrocie z kościoła ze święconką należy obejść dom trzy razy, aby wypędzić z gospodarstwa złe moce.

Kociewianie

Wzorem niemieckim w wielkanocny poranek kociewskie dzieci szukały w ogrodach zajączków, które zostawiały dla nich słodycze i malowane jajka.

Chełmianie

Na Wigilię Chełmianie z kujawsko-pomorskiego piekli tak zwane nowe latko – ciastka w kształcie konia, krowy, kury, które po poświęceniu wraz z opłatkiem dawali zwierzętom, aby dobrze się chowały.

Borowiacy Tucholscy

Pokaźną grupę utworów tradycyjnych śpiewanych przez Borowiaków Tucholskich stanowią pieśni obrzędowe, związane ze świętowaniem dorocznym oraz rodzinnym, np. pieśni na puste noce, które wykonywane były w domu zmarłego.

Kociewianie

Wśród zamieszkujących województwo kujawsko-pomorskie Kociewian panował zwyczaj, by w Wigilię dzieci wystawiały za okno puste talerze. Nad ranem znajdowały naczynia wypełnione łakociami.

Borowiacy Tucholscy

Na podstawie pogody od Bożego Narodzenia do Trzech Króli Borowiacy Tucholscy z kujawsko-pomorskiego przepowiadali pogodę na wszystkie miesiące następnego roku.