Tag Archive: nazwa

Udmurci

Dawniej imię dla nowonarodzonego Udmurta wybierała akuszerka, która odbierała poród, nie rodzice. Reklamy

Inuici

Inuici zmieniali nazwy miejsc pochodzące od imion odkrywców po ich śmierci. Uważali bowiem, że wypowiadanie nazwy zmarłego może przywołać złe duchy.

Akie

Sąsiedni Masajowie określają zamieszkujących Tanzanię zbieraczy Akie pogardliwym terminem „Iltorobo” albo „Dorobo”, co znaczy „ludzie bez bydła”.

Himba

Ok 1870 roku kilka atakowanych przez Nama grup ludu Herero uciekło do Angoli, gdzie prosiło Ngambwe o odstąpienie części pastwisk. Od tamtej pory zaczęto ich nazywać ovaHimba, czyli żebraczym ludem.

Longobardowie

Nazwa zachodniogermańskiego plemienia Longobardów pochodzi od łacińskiego longa barba, czyli długa broda, gdyż w przeciwieństwie do romańskiej ludności Italii Longobardowie zapuszczali bardzo bujny zarost.

Orokowie

Nazwa Oroków z wyspy Sachalin w Rosji pochodzi z języka tunguskiego i oznacza udomowionego renifera. Ich własny etnonim, Ul’ta, ma dokładnie takie samo znaczenie, tyle, że w języku orokańskim.

Kaniarzy

Ponieważ biedniejsi z Indian Kaniari tworzyli wymyślne fryzury używając jako stelaży skorupek dyni, a nie złotych diademów, inne plemiona nazywały ich złośliwie Mati-Uma, czyli dyniowymi głowami.

Tukulerzy

Tukulerzy z Senegalu i Mauretanii to społeczeństwo patriarchalne, podzielone według ściśle określonej hierarchii na 12 kast i 3 klasy. Poszczególne kasty łączy język i charakterystyczne, krótkie nazwiska, np. Aw, Baro, Baal.

Dunganie

Etymologia nazwy Dunganie nie jest do końca jasna. Prawdopodobnie pochodzi od tureckiego słowa donan, czyli ten, który zawraca. Druga teoria wywodzi ją od chińskiego wyrażenia wschodnie Gansu.

Odżibwejowie

Nazwa Odżibwejów z Kanady i USA pochodzi od algonkińskiego słowa ojibwa, czyli kurczyć się przez przypiekanie i oznacza charakterystyczne szwy wypalane na mokasynach i odzieży przez tę grupę Indian.

Wołosi

Nazwa Wołochów pochodzi od walh lub wealh, czyli obcy, nieznajomy. Terminem tym ludy germańskie określały początkowo użytkowników języków celtyckich, potem romańskich. To samo pochodzenie mają Walon, Walijczyk i Włoch.

Winebagowie

Lisy i Saukowie nazywali Winebagów z Wisconsin w USA „Ludem znad Brudnej Wody”, przez co Europejczycy przezywali ich „śmierdzielami”. Sami Winebagowie mówili na siebie Ho-Chunk – „Lud Świętej Mowy” lub „Zjadacze Ryb”.

Wayana

Zamieszkujący Gujanę Francuską, Brazylię i Surinam Indianie Wayana nazywani są czasem Roucouyenne od słowa roucou, nazwy roślinnego barwnika, którym malowali swoje ciała.

Nahua

Nazwa Indian Nahua oznacza „tych, którzy mówią jasno, wyraźnie i zrozumiale”.  Językiem nahuatl posługiwano się w Mezoameryce już na początku naszej ery. Był to też oficjalny język azteckiego imperium.

Tsaatan

Przedstawiciele mongolskiego ludu Tsaatan jeżdżą na udomawianych przez siebie reniferach. Ich nazwa oznacza zresztą pasterzy reniferów.

Chapapoyas

Chapapoyas nazywano w keczua „ludźmi chmur”, ponieważ na zamieszkiwanych przez nich terenach w północnym Peru góry zatrzymywały masy gorącego i wilgotnego powietrza znad Amazonii, co tworzyło krajobraz pełen deszczu i mgieł.

Inuici

Inuici nazywali miesiące bardzo złożonymi nazwami podkreślając najbardziej charakterystyczne zjawiska przyrodnicze. W inuickim kalendarzu znajdziemy np. pojawienie się słońca, powracający dzień, powracające ptactwo itd.

Hiszpanie

Nazwę Hiszpanii, którą przejął naród Hiszpanów, Rzymianie zapożyczyli od Kartagińczyków, a oznacza ona wyspę królików, co rzeczywiście miało dobrze oddawać stan fauny na Półwyspie Iberyjskim.

Yi

Członkowie chińskiej mniejszości narodowej Yi nazywani są również terminem Lolo. W Chinach uważany jest on za obraźliwy, ale w Wietnamie i Tajlandii stanowi oficjalną nazwę tego ludu.

Ewenkowie

Termin „szaman” pochodzi z języka zamieszkujących Syberię Ewenków.

Inuici

Biali zapożyczyli nazwę dla Eskimosów z języka ich sąsiadów, ludu Kri. Wbrew obiegowej opinii nie oznacza ona „jedzących surowe mięso”, lecz „wiązaczy butów śnieżnych”. Mimo to Eskimosi wolą być nazywani Inuitami, czyli ludźmi.

Jakuci

Jakuci z Rosji sami siebie nazywają Ajyy Dżono, czyli dziećmi boga Urung Ajyy Tojona (Mlecznobiałego Pana Stwórcy), który siedzi na czubku drzewa życia – świętego modrzewia Aar Łuuk Mas i moczy stopy w… Czytaj dalej

Nootka

Trzon kultury Nootka stanowi polowanie na wieloryby. Nawiązują do niego niezliczone pieśni i opowieści tego ludu , indiańskie imiona i nazwiska oraz nazwy miejsc leżących na zamieszkiwanych przez nich terenach.

Assurini

Nazwa brazylijskich Indian Assurini oznacza „czerwonych ludzi” albo „prawdziwych ludzi”.

Ajnowie

W przeciwieństwie do otaczających ich mongoloidów, których cechuje słaby i rzadki zarost, Ajnowie to najbardziej owłosiony lud na świecie. Dlatego sąsiedzi nazywali ich „kudłatymi Kurylczykami” lub „dzikusami”.

Bozo

Nazwa malijskiego ludu Bozo pochodzi z języka bambara i oznacza domy z bambusa.

Odżibwejowie

Słowo totem pochodzi z języka odżibwe, którym władają zamieszkujący obszar Wielkich Jezior Odżibwejowie i oznacza „grupę jego krewnych”.

Asturowie i Kantabrowie

Nazwa jednego z plemion kantabryjskich brzmi Organomeskoni i pochodzi z języka celtyckiego w którym oznacza „ci, którzy się upijają mordowaniem”.

Iberowie

Nazwa Iberia i Iberowie są pochodzenia greckiego. Odnosiły się prawdopodobnie do rejonów nad rzeką Ebro. Zdaniem niektórych badaczy, Iber nie jest nazwą konkretnej rzeki, lecz w języku miejscowej ludności oznaczał rzekę w ogóle.

Ajnowie

Japończycy określali Ajnów terminem Ezo, który dziś tłumaczy się przez „obcy, którzy mieszkają na północy”. Wyraz ten wywodzi się jednak od „ebisu” (dzikus, barbarzyńca) i jest powiązany ze słowem „emishi” (miecz).

Kazachowie

Istnieją różne teorie na temat pochodzenia słowa Kazach. Niekiedy utożsamiane jest z wyrazem Kozak, który również wywodzi się z języka tureckiego. Po raz pierwszy termin ten pojawia się w kronikach w XIII stuleciu.

Marubo

Tradycyjny tatuaż Indian Marubo jest bardzo podobny do wzoru noszonego przez Matses, jednak oprócz linii łączącej uszy z ustami tatuują oni również całą powierzchnię warg, przez co Matses nazywają ich ludem czarnych ust.

Mbuti

Pierwsze wzmianki na temat kongijskiego plemienia Mbuti pojawiły się już w pismach starożytnych Egipcjan ok. 2500 r. p.n.e. Określeni są w nich mianem „ludzi z drzewa”.

Kaniarzy

Nazwa Kaniari pochodzi od słów wąż i papuga. Według jednej teorii, Kaniarzy uważali się za potomków tych zwierząt. Inna mówi, że mieli je tylko za stworzenia święte, co sugeruje ich mitologia i ikonografia.

Tainowie

Kacykowie, czyli władcy z plemienia Tainów, reprezentowali moc słońca i boga ognia. Ich insygnium władzy były złote tarcze zwane guanin noszone jako zawieszki na szyi. Nazwa kacyk pochodzi od cauni, czyli złoto.

Apacze

Pochodzenie nazwy Apaczów nie jest znane. Badacze zwracają uwagę na jej podobieństwo do słowa wróg w języku yavapai albo określenia ludu Navajo w zuni. Sami Apacze nazywają siebie Dine albo Inde – osoba.

Anartowie

Nazwa Sanu pochodzi najprawdopodobniej z języka celtyckiego i oznacza wartki, bystry strumień.  Archeologowie udowodnili, że mieszkało nad nim celtyckie plemię Anartów. Podobny źródłosłów mają rzeki Shannon, Soana i Seine.

Baskowie

Nazwa Basków mogła oznaczać w pierwotnym języku indoeuropejskim „ludzi z gór”.

Bambara

Bambara z Mali i Burkina Faso sami siebie określają terminem Bamanan (l. mn. Bamananw), oznaczającym tych, którzy odrzucili panów. Według podań, aby uniknąć niewoli, ich przodkowie uciekli z podbitej w XIII w. przez… Czytaj dalej

Chinchoro

Nazwa hipotetycznego ludu Chinchoro, który w X wieku p.n.e. stworzył na pograniczu chilijsko-peruwiańskim niesamowitą cywilizację, oznacza małą łódkę, ponieważ Chinchoro zajmowali się głównie rybołówstwem.

Szoszoni

Krążą dwie historie wyjaśniające dlaczego Szoszonów nazywa się wężami. Według pierwszej wersji żywili się oni mięsem tych zwierząt, według drugiej spory odłam Indian mieszkał nad Rzeką Wężową.

Kereici

Według mongolskiej legendy niegdyś żył chan, któremu urodziło się siedmiu synów. Mieli oni niezwykle ciemne twarze, dlatego nazywano ich wronami (kheree). Stąd wzięła się nazwa ludu Kereitów, ich potomków.

Celtyberowie

Do najważniejszych plemion celtyberyjskich należeli Lusonowie, Pelendonowie, Arewakowie i sami Celtyberowie (wydaje się, że Rzymianie zetknęli się najpierw z nimi i potem określali w ten sposób wszystkie ludy centralnej Hiszpanii).

Adirondacy

Nazwa kanadyjskich Adirondaków oznacza „jedzący drewno”. Została im nadana, ponieważ Indianie ci aby przeżyć okres nieurodzaju żywili się korą określonych gatunków drzew.

Taraskowie

Nazwa Tarasków początkowo oznaczała w ich języku szwagrów i odnosiła się do Hiszpanów, za których Indianie wydawali swoje córki. Wzięła się z źle zrozumianego przez Europejczyków „tarase, tarase, jurhákiria tarse” (żegnaj szwagrze).

Polacy

W dawnej Polsce uważano, że sklejony łojem kołtun chroni przed diabłem, zaś ścięcie go doprowadza do ślepoty lub szaleństwa. Choroba w której tworzą się kołtuny nazywa się zresztą w medycynie plica polonica.

Wodaabe

Nie tylko w Indiach długoroga krowa zebu ma status świętej. Hodujący ją na szeroką skalę afrykański lud Wodaabe stara się unikać uboju i odsprzedawania tych zwierząt.

Tuaregowie

Powszechnie przyjęta nazwa Tuaregowie pochodzi od arabskiego tarek i oznacza opuszczonych przez boga. Sami zainteresowani nazywają siebie Imazaghen, czyli wolni ludzie lub Kel tagoulmoust – zasłaniający twarz.

Nambikwara

Waikoakore, czyli drugą nazwę dla indian Nambikwara, wymyślił żyjący nieopodal lud Paressi. Zwyczaj nieużywania hamaków zadziwiał sąsiadów tak bardzo, że ochrzcili oni Nambikwara „tymi, którzy śpią na ziemi”.