Tag Archive: śmierć

Karpentanowie

Tak jak w innych częściach Iberii, również Karpentanowie czcili byka, którego wiązali z płodnością bydła i życiem pozagrobowym. Jego wizerunki znajdujemy na stelach nagrobnych z takimi symbolami jak słońce, koło, księżyc i gwiazdy.

Inuici

Inuici zmieniali nazwy miejsc pochodzące od imion odkrywców po ich śmierci. Uważali bowiem, że wypowiadanie nazwy zmarłego może przywołać złe duchy.

Starożytni Egipcjanie

Egipski mit mówi, że po śmierci Ozyrysa, Izyda przez długi czas lamentowała i poszukiwała ciała męża. Gdy odnalazła ukochanego, ożywiła go za pomocą magii i spłodziła z nim syna Horusa, który pomścił ojca.

Taraskowie

Kiedy umierał cazonci zwany też irecha, czyli władca meksykańskich Tarasków, jego ciało palono jako najwyższą ofiarę dla boga ognia i słońca Curicaueri.

Irokezi

Irokezi wierzyli, że czarownicy, którzy współdziałając ze Złym Duchem wywoływali śmierć, choroby, wypadki lub pecha, mogli przemienić się w jakikolwiek przedmiot, w związku z czym złapanie ich i ukaranie było niezwykle trudne.

Tiwi

Według Tiwi gdy pierwszy mężczyzna Purukuparli poszedł szukać jedzenia, jego żona Bima, zostawiwszy na słońcu synka Jimani, udała się do szwagra Tapary, z którym miała romans. Zaniedbane dziecko zmarło z głodu i gorąca.

Tzeltalowie

Mezoamerykańscy Indianie Tzeltal wierzyli w boga choroby zwanego Poxlom oraz w Oxlahun Tox, który początkowo był bogiem śmierci i panem trzynastego nieba, zaś później został uznany za demona.

Winebagowie

Winebagowie z Wisconsin w USA przetrzymywali więźniów przed straceniem w wigwamie pochodzącego z klanu Niedźwiedzia wodza fratrii niższej. Tam też chronili przed zbezczeszczeniem święte zawiniątko wojenne.

Mbuti

Tore, bóstwo z panteonu plemienia Mbuti z DRK jest zarówno patronem lasu, bogiem śmierci, jak i władcą burzy. Na co dzień chowa się w tęczy. Podczas rytuałów inicjacyjnych wciela się w lamparta.

Tajowie

Tajskie wdowy na znak żałoby ubierają się na fioletowo.

Irlandczycy

Według irlandzkiej tradycji ludzie Parthalona, praprawnuka Noego, przybyli na wyspę po wielkim potopie i pokonali olbrzymów Fomorian. Niestety wszyscy zmarli zaledwie w ciągu jednego tygodnia z powodu zarazy.

Irańczycy

W Iranie kolorem żałoby jest niebieski, a nie czarny tak jak u nas.

Mursi

Kobieta z etiopskiego plemienia Mursi wydaje się tym atrakcyjniejsza im większy krążek nosi w wardze. Cena takiej panny młodej rośnie. Czasami starający się o jej rękę mężczyźni wyzywają się na śmiertelne pojedynki na… Czytaj dalej

Mbuti

Mbuti z DRK uważają las za kochającego ojca i protektora. Gdy przydarzy się coś złego, urządzają hałaśliwą ceremonię Molimo, by obudzić puszczę. Wierzą, że tylko sen sprawia, że zaniedbuje ona obowiązek chronienia swoich… Czytaj dalej

Tiwi

Przed obrzędem Pukamani Aborygeni Tiwi rzeźbią specjalne wysokie totemiczne pale, które mają informować o statusie społecznym i prestiżu jakim cieszył się zmarły. Pale ustawiane są wokół jego miejsca pochówku.

Mbuti

W mitologii Mbuti z DRK Tore jest zarówno bogiem chroniącego ludzi lasu, jak i śmierci. Dostarcza on łowcom zwierzyny, więc może równie dobrze sprzyjać Mbuti na polowaniu, jak i skazać całe plemię na… Czytaj dalej

Irokezi

Zwyczaj obligował Irokezów ze Stanów Zjednoczonych i Kanady do pomszczenia każdego zabitego lub zranionego członka swojego rodu matrylinearnego.

Tiwi

Tiwi mówią, że ślady na księżycu są bliznami po ranach, które zadał mu brat. Gniew Purukaparliego wzbudził fakt, że gdy Tapara (księżyc) kochał się z jego żoną, zaniedbany synek Jimani umarł z głodu.

Chinchoro

Przedstawiciele archeologicznej kultury Chinchoro mumifikowali wszystkich, niezależnie od wieku i statusu społecznego, nawet dzieci, które urodziły się martwe, co jest ewenementem na skalę światową.

Kociewianie

W Wielkanoc na Kociewiu w kujawsko-pomorskim od 3-5 rano bito w wielki bęben, aby przypomnieć o trzęsieniu ziemi, towarzyszącym śmierci Chrystusa.

Riukianie

Po pogrzebie Riukianie z Okinawy zostawiają u drzwi krypty sandały, laskę, papierową parasolkę, latarnię, kwiaty i tablicę upamiętniającą w razie gdyby duch zmarłego ich potrzebował.

Kaniarzy

Indianie Kaniari mają mit o powodzi w czasie której zginęli wszyscy ludzie na ziemi. Udało się przeżyć tylko 2 braciom, ponieważ schronili się na szczycie góry. Według opowieści, od młodszego z nich i… Czytaj dalej

Katarzy

Katarzy mieli tylko jeden sakrament, consolamentum (pocieszenie), którego udzielano raz w życiu. Jeśli popełniło się po nim grzech, potępienie było wieczne. Dlatego niektórzy po consolamentum dokonywali samobójstwa.

Ajmarowie

Obecnie najważniejsze rytuały przejścia w społeczności Ajmarów to chrzest, pierwsze postrzyżyny, małżeństwo i śmierć. Na kalendarz obrzędowy wpływ mają obchodzone z pompą dni niektórych chrześcijańskich świętych.

Irokezi

Czary były uważane przez Irokezów za najgorszy grzech.  Jeżeli rada plemienna wykryła praktykującą w ukryciu czarownicę, skazywała ją na śmierć. Szansę na poprawę dawano tylko tym, które same się do tego przyznały.

Bambara

Ojciec zmarłego dziecka Bambara na oczach matki łamał mu duży palec prawej stopy i nacinał ramiona, ręce lub tors. Dzięki temu jego dusza mogła się wcielić w kolejnego potomka, co miały potwierdzić takie… Czytaj dalej

Ajmarowie

Ajmarowie z terenów dzisiejszej Boliwii, Peru i Chile wierzą, że jaskinie są ze względu na zamieszkujące je nieprzychylne demony źródłem chorób i śmierci.

Starożytni Egipcjanie

Dla starożytnych Egipcjan kolorem kojarzonym ze śmiercią i nieurodzajem był biały ze względu na jasny kolor piasków pustyni oraz bielącymi się na niej szkieletami wędrowców, którzy umarli z pragnienia.

Yuin

W latach 1789-1830 w wyniku epidemii ospy  i chorób wenerycznych zawleczonych przez wielorybników populacja Aborygenów Yuin z południowo-wschodniego krańca Australii zmniejszyła się aż o 95% z 11000 do 600 przedstawicieli.

Meksykanie

Święto zmarłych w Meksyku, czyli Dia de los Muertos to wielkie i radosne, podzielone na dwie części obchody. Pierwsza część 31.10 i 1.11. poświęcona jest zmarłym dzieciom zwanym aniołkami, a druga 1.11. i… Czytaj dalej

Asturowie i Kantabrowie

Według Strabona Asturowie i Kantabrowie, celtyckie plemiona z terenów dzisiejszej Hiszpanii, skazanych na śmierć strącali ze skały, a ojcobójców kamienowali z dala od osiedli ludzkich.

Dobrzyniacy

Dobrzyniacy mówili, że ten, kto w Wigilię zobaczy swój wyraźny cień, doczeka następnego roku. Wróżono również ciągnąc słomki ze strzechy – kto wyciągnął ich parzystą ilość miał szybko wyjść za mąż.

Bakairi

U Bakairi przez jakiś czas po śmierci mieszkańca wioski współplemieńcy przychodzą do jego domu, by bić w ściany palmowymi gałązkami. Wierzą, że w ten sposób zniechęcają ducha zmarłego do pozostania w osadzie.

Tiwi

Pół roku po śmierci bliskiego aborygeni Tiwi odprawiają ceremonię Pukamani, uważaną za najważniejszą w życiu człowieka. Dzięki niej duch zmarłego zwany Mobuditi zostaje uwolniony i odchodzi do świata umarłych.

Tlingici

Tlingici szanowali, podziwiali i ufali swoim szamanom. Traktowali ich jak agentów od zadań specjalnych. Panowało bowiem wśród nich przekonanie, że dla zwykłego śmiertelnika spotkanie z duchami kończy się śmiercią.

Asturowie i Kantabrowie

Nazwa jednego z plemion kantabryjskich brzmi Organomeskoni i pochodzi z języka celtyckiego w którym oznacza „ci, którzy się upijają mordowaniem”.

Jawajczycy

Dewi Sri (lub Shridevi) to jawajska bogini księżyca, płodności, ryżu i śmierci. Odpowiedzialna jest za narodziny, powodzenie, bogactwo, ale również biedę, głód i klęski żywiołowe.

Polacy

W niektórych regionach Polski uważano, że w dzień śmierci jednego z mieszkańców domu nie powinno się czerpać wody ze studni, piec chleba ani sprzątać.

Irlandia

Irlandzka tradycja mówi, że trzeci z kolei lud zamieszkujący wyspę, Nemedianie, przybył ze Scytii. Po zwycięskiej walce z olbrzymami Fomorianami osiedlił się w Irlandii, ale wkrótce zdziesiątkowała go zaraza.

Jukagirzy

Każdy z jukagirskich klanów ma swojego własnego szamana zwanego Alma. Po śmierci jest on traktowany jak bóstwo, a jego ciało rozczłonkowuje się i dzieli na relikwie przechowywane odtąd przez poszczególnych członków plemienia.

Arawakowie

Najważniejszym bogiem Arawaków był Kururumany, który stworzył mężczyzn. Jego żona Kulimina zrobiła kobiety. Gdy pary zaczęły się rozmnażać, Kururumany sprowadził na ziemię śmierć tworząc węże, jaszczurki i pchły.

Bambara

Bambara z Mali i Burkina Faso chowali ciała zmarłych, małych dzieci nie na cmentarzu, ale w rogu podwórka, a czasem nawet pod podłogą chaty w której przyszły na świat.

Albańczycy

O Gjakmarrja, obowiązku zemsty rodowej za zabójstwo, Albańczycy mówią, że można jej dokonać nawet po kilkunastu latach, bo krew się nie starzeje. Jedna zemsta rodzi kolejną skutkując często wielopokoleniowym łańcuchem zabójstw.

Mbuti

Mitologia Mbuti z DRK pełna jest niezwykłych stworzeń. Wierzą oni w istnienie giganta Negoogunogumbara, który pożera nocą dzieci, często pod postacią świni leśnej. Z kolei krasnolud Obrigwabibikwa wciela się w gady.

Podhalanie

Na Podhalu w miejscu czyjejś gwałtownej śmierci każdy przechodzień miał obowiązek rzucić gałązkę na stos, który podpalano w święto zmarłych. Wierzono, że ognisko ogrzeje duszę pokutującego i pomoże mu odkupić winy.

Tainowie

Tainowie wierzyli, że dobrzy ludzie po śmierci są wysyłani przez władcę nieba – cemi (ducha opiekuńczego) manioku Yucahu na mityczną wyspę Coiaibari, gdzie cieszą się życiem wiecznym w domu wszelkich uciech.

Jukagirzy

Jukagirzy z Rosji wierzą, że po śmierci ich dusze idą do świata zwanego Aibidzi skąd po kres czasu obserwują życie swoich potomków i starają się im pomóc w razie potrzeby.

Tu

Przed rokiem 1950 wśród Tu z Chin powszechne było odprawianie dla zmarłych dzieci tzw. podniebnych pogrzebów, podczas których szczątki składano na umieszczonej na drzewie platformie.

Jakuci

Arson-Doulai to w mitologii Jakutów bóg świata podziemnego i śmierci. Połyka ludzkie dusze i zsyła na ziemię choroby. Ma na usługach zastępy krwiożerczych demonów zwanych abaasy’ami, które można obłaskawić jedynie krwawymi ofiarami.

Borowiacy Tucholscy

Pokaźną grupę utworów tradycyjnych śpiewanych przez Borowiaków Tucholskich stanowią pieśni obrzędowe, związane ze świętowaniem dorocznym oraz rodzinnym, np. pieśni na puste noce, które wykonywane były w domu zmarłego.