Tag Archive: Stany Zjednoczone

Chugach

Chugach opowiadają, że na Zielonej Wyspie żyją ludzie o ciałach pokrytych lśniącymi przyssawkami niczym mątwa i nogach zakończonych kopytami. Mówią też, że z ich ust zawsze wydobywa się dym, a głowy są zabandażowane.

Inuici

Inuici nigdy nie wykształcili organizacji społecznej bardziej złożonej niż rodzina.

Komancze

Komancze prowadzili koczowniczy tryb życia, zajmowali się przede wszystkim myślistwem (polowanie na bizony), rybołówstwem i zbieractwem roślin, a później hodowlą koni i uprawą roślin.

Inuici

Inuici powiadają, że samotny człowiek żyjący długo na zupełnym odludziu rośnie, rośnie i może osiągnąć tak niezwykłe rozmiary, że staje się olbrzymem.

Inuici

Inuici chowali zmarłych w płytkich na ok. 0,5-metra grobach. Dno jamy wykładali kawałkami drewna. Obkładali nimi także samo ciało. I to już wystarczało. Nie używano bardziej trwałych, zamykanych trumien.

Inuici

Inuici wierzą, że człowiek składa się z trzech części: ciała, imienia i duszy. W momencie śmierci ginie tylko ciało, zaś imię i dusza mogą kontynuować życie wcielając się w nowonarodzonego członka rodziny.

Inuici

Inuici mieli zorze polarne za odblask płomieni palących się w królestwie zmarłych, dlatego napawały ich one ogromnym lękiem. Sądzili, że pojawiają się, by tym, którzy niedawno odeszli oświetlać  i wskazywać drogę do zaświatów.

Inuici

Inuiccy szamani mają za zadanie dbać o dobry humor duchów. Starają się więc odgadywać ich potrzeby i w odpowiednim momencie składać ofiary przebłagalne. Wyszukują również i karzą osoby, które złamały tabu.

Komancze

Komancze jako pierwsi ok. 1680 roku zetknęli się z końmi i zaczęli używać ich w walce. Indianie doszli w tym do takiej wprawy, że nawet Hiszpanie uważali ich za lepsza kawalerię od Europejczyków.

Inuici

Inuici oddają cześć duchom zabitych na polowaniu zwierząt. Dzięki temu wcielają się one w kolejne dostarczające im pożywienia foki i wieloryby. Jeśli ludzie nie okażą uwolnionym duszom należytego szacunku, powrócą jako złośliwe demony.

Apacze

Pochodzenie nazwy Apaczów nie jest znane. Badacze zwracają uwagę na jej podobieństwo do słowa wróg w języku yavapai albo określenia ludu Navajo w zuni. Sami Apacze nazywają siebie Dine albo Inde – osoba.

Inuici

Jednym z ulubionych tematów inuickich bajek jest ludożerstwo, chociaż nie znamy żadnych dowodów na to, by było kiedykolwiek przez Eskimosów praktykowane.

Hopi

Tihu, czyli talizmany przedstawiające Kaczynów, mityczne duchy Hopi, rzeźbią dla dziewcząt wujowie, lecz wręczają im je zamaskowani tancerze podczas ceremonii Sadzenia Fasoli albo Tańca Domowego.

Chugach

Chugach  podzielili się na 8 plemion z powodu kłótni o włócznię zmarłego przodka. Gdy jeden z wnuków, zmęczony sprzeczką, wrzucił broń do ognia, bracia obrazili się na siebie i rozeszli wzdłuż brzegów zatoki.

Inuici

Inuiccy artyści z niezwykłą dokładnością rzeźbili króliki i drzewa, mimo,  że nigdy żaden z nich nie widział ich na oczy. Pamięć o tych gatunkach przez wiele stuleci przetrwała w opowiadaniach ludowych.

Inuici

Tradycyjna muzyka Eskimosów należy do najprostszych z możliwych. Jedynym instrumentem znanym przed zetknięciem się z białym człowiekiem był bębenek. Grano na nim zarówno podczas odprawiania rytuałów jak i dla rozrywki.

Inuici

Inuickie ziemianki z kamieni, torfu i darni nie mają drzwi. Wchodzi się do nich przez podziemny tunel zatrzymujący zimne powietrze. Wiosną mieszkańcy zdejmują dach, by deszcze i wiatry oczyściły wnętrze przed kolejnym sezonem.

Szoszoni

Krążą dwie historie wyjaśniające dlaczego Szoszonów nazywa się wężami. Według pierwszej wersji żywili się oni mięsem tych zwierząt, według drugiej spory odłam Indian mieszkał nad Rzeką Wężową.

Chugach

O Chugach z Alaski wiemy, że zamieszkują do połowy wkopane w ziemię domy z drewnianych płytek i mieli w zwyczaju mumifikowanie ciał szlachetnie urodzonych.

Inuici

Inuici tworzą zdania dodając do siebie wszystkie morfemy. Np. fraza „pójdę z tobą do ładnego małego domu śniegowego” to po inuicku iglu+viga+tsia+rulung+munngau+qati+gi+niaq+ta+git jako jeden wyraz.

Hopi

Wzór z księżycowych kraterów, w którym wiele kultur dopatruje się postaci królika, dla indian Hopi z Arizony w USA przedstawia garbatego Kaczynę Kokopelli, ducha-opiekuna muzyków i bóstwo płodności.

Inuici

Inuici brali ze sobą na polowania kościane rurki służące do wysysania z kajaka wody, którą następnie wypluwali. Ponieważ usuwali ją bez użycia rąk, mogli kontynuować pościg, a łowy stawały się skuteczniejsze.

Zuni

Według Zuni z USA Kaczyni Kököle mieszkający w górach to duchy zmarłych dzieci, które powróciły do życia, a następnie zostały ponownie wezwane do świata zmarłych. Nie ma dla nich ani odpoczynku ani jedzenia.

Chugach

Według jednej z opowieści Chugach, kobiety z Qilangalik, które zostały pozostawione przez polujących mężów same w wiosce, podczas najazdu wrogiego plemienia udawały mężczyzn przyczepiając sobie wąsy z sierści niedźwiedzia.

Inuici

Inuitów zmarłych podczas epidemii nie chowano w tradycyjny sposób, ale pozostawiano w domostwie i zawalano nad nimi dach.

Inuici

Ponoć przed pojawieniem się białego człowieka Inuici nie nadawali sobie imion. Obcych określano mianem ktoś, małżonków – moja druga, mój drugi, zaś siebie samego – po prostu słowem ja.

Inuici

Inuickie kobiety noszą niemowlęta w kapturach specjalnych parek zwanych amauti.

Inuici

Inuici byli jedynym ludem poza zasięgiem europejskiej techniki, którzy posługiwali się śrubkami.

Inuici

Według inuickich wierzeń krasnoludki mieszkają pod ziemią i mówią językiem eskimoskim, chociaż kiedy zostają dostrzeżone wydają wilcze odgłosy. Ich ślady zawsze znikają w morzu. Nie można ich dotykać.

Inuici

Według Inuitów największymi ziemskimi potęgami są Sila, która rządzi pogodą i Nerrivik, zwana też Sedną, czyli mieszkająca na dnie oceanu kobieta rozdzielająca wedle własnej woli zwierzynę łowną pomiędzy myśliwych.

Inuici

Wiele z tradycyjnych kobiecych tańców inuickich wykonywanych jest na siedząco, wiec opierają się jedynie o gestykulację rąk, ruchy głowy i górnej połowy ciała.

Inuici

W społecznościach Inuitów  jednocześnie występowały wszelkie typy relacji: od monogamii przez poligynię (wiele kobiet), poliandrię (wielu mężczyzn) aż po promiskuizm (przypadkowe kontakty z różnymi partnerami).

Inuici

Można powiedzieć, że Inuici hodowali psy w celu konsumpcji. Na co dzień ciągnęły one zaprzęgi, lecz w czasach głodu były pierwszymi zwierzętami, które zabijano, by wyżywić rodzinę.

Hopi

Indianie Hopi z Arizony w USA wyróżniają ponad 400 różnych Kaczynów, z których każdy posiada imię, charakterystyczną maskę, barwy, ozdoby z piór, skóry i materiału, odmienny sposób zachowania, gesty, dźwięki i kroki taneczne.

Inuici

Inuicka tradycja nawet w izbie nakazuje tańczyć w rękawicach. Zwyczaj ten jest przestrzegany do tego stopnia, że jeśli Eskimos chce zatańczyć, a nie ma własnych rękawic, pożycza je od znajomego.

Inuici

Alfabet dla języków z grupy eskimo-aleuckiej wymyślili nie ich rdzenni użytkownicy, Innuici, ale Kanadyjczycy europejskiego pochodzenia, na dodatek dopiero w latach ’60 XX wieku.

Hopi

Indianie Hopi z Arizony w Stanach Zjednoczonych wierzą, że garbaty Kaczyna Kokopelli, bóstwo płodności i nauczyciel muzyków, przegania zimę grą na flecie.

Inuici

Inuici rozwiązują spory za pomocą bitew bębniarskich lub śpiewaczych podczas których adwersarze obrażają się nawzajem w improwizowanych pieśniach (arktyczny diss), zaś publiczność decyduje kto ma rację.

Czejenowie

Wśród Czejenów z Montany i Oklahomy w Stanach Zjednoczonych kobiety zamężne odróżniano od niezamężnych tym, że tylko te drugie mogły nosić mokasyny z wysokimi, bo sięgającymi aż kolan, cholewkami.

Inuici

Ludem, który jako pierwszy na świecie używał okularów przeciwsłonecznych byli Inuici. Wykonywali je z drewna dryftowego lub kości wycinając w materiale bardzo wąskie szparki.

Hopi

Kokopelli, patron muzyków i bósto płodności, jeden z ulubionych Kaczynów (mitologicznych istot nadprzyrodzonych) czczonych przez indian Hopi z Arizony w Stanach Zjednoczonych ma garba.

Zuni

Zuni z USA nie mają możliwości częstego składania ofiar Kaczynom Kököle żyjącym w wysokich górach i gęstych lasach. Dlatego duchy te są wiecznie głodne, wściekłe i przynoszą ludziom tylko żal oraz smutek.

Inuici

Aby móc doholować kajakiem do brzegu zabitą na morzu fokę lub wieloryba, Iniuci zakręcali rany zwierzęcia wynalezionymi przez siebie śrubami. Pełne krwi ciało zachowywało w ten sposób pływalność.

Czejenowie

Według czejeńskiej tradycji na równinach żył niegdyś indianin o imieniu Słodki Lek, który przewidział pojawienie się białego, mówiącego niezrozumiałym językiem człowieka w towarzystwie koni.

Hopi

Według mitologii indian Hopi z Arizony w Stanach Zjednoczonych duch Kaczyna zwany Eototo co roku podróżuje na północ, by sprowadzić z powrotem dające deszcz chmury.

Zuni

Kaczyni Kököle, duchy niedawno zmarłych indian Zuni, często powracają na ziemię, by dać życiodajne deszcze lub pobłogosławić noworodki silnymi płucami. Wściekli Kaczyni dzieci przynoszą niszczące burze.

Hopi

Aby sprowadzić deszcz Kaczyna Eototo, duch opiekuńczy indian Hopi z Arizony w Stanach Zjednoczonych, rysuje w rozsypanej na ziemi kaszy kukurydzianej symbol chmury.

Inuici

Inuktitut zwany też językiem eskimoskim jest dalece sprzężony z nietypowymi warunkami, w których żyją Inuici. Śnieg i kolor biały można określić w nim na kilkanaście sposobów, zaś mors ma aż 9 nazw.

Zuni

Według Zuni z USA duchy zmarłych – Kaczyni Kököle często odwiedzają żyjących. Wyjątkiem są duchy dzieci. Gdy raz opuszczą Jezioro Śmierci nie mogą już tam powrócić, więc zamieniają się w wodne potwory.

Hopi

Legenda Hopi z Arizony w USA mówi, że podczas suszy koliber w imieniu ludzi wstawił się u bogów i przekonał ich do zesłania deszczu. Dlatego kobiety nagradzają reprezentującego go Kaczynę Hú koszami kwiatów.